Wstęp

Działające od 1936 roku Muzeum zgromadziło ponad 300 000 rzeczy związanych z dziejami Warszawy – rzeczy codziennych i odświętnych, dzieł sztuki i przedmiotów użytkowych, pamiątek po ludziach i wydarzeniach.

Zespół kuratorów pracował trzy lata, by wybrać i zaprezentować 4 000 z nich.

Naszym podstawowym założeniem było stworzenie projektów 21 gabinetów, w których prezentowane będą wyłącznie oryginalne eksponaty o bardzo różnym charakterze, w taki sposób, by nic nie rozpraszało uwagi oglądających. Zastosowane zostały oszczędne środki prezentacji, które w opinii wielu mogą uchodzić za tradycyjne. Tak, uznaliśmy, że konsekwentnie realizowana przez nas koncepcja prezentacji oryginalnych przedmiotów – świadków historii, wymaga wyciszenia wszystkiego, co mogłoby odwracać uwagę od tych często drobnych, zwyczajnych rzeczy. Stąd decyzja o rezygnacji z jakichkolwiek multimediów w przestrzeni wystawy. Wypracowana koncepcja plastyczna ekspozycji opiera się na najprostszych, wykonanych ze stali malowanej na czarno lub biało gablot i postumentów.

Ich nowoczesna forma odcina się od zabytkowej architektury kamienic, nie konkurując z nią. Obie rzeczywistości – historycznych wnętrz i wystawy pozostają wobec siebie autonomiczne.

W kontakcie z tak różnorodnymi przedmiotami ważna jest informacja o nich, stąd poświęciliśmy wiele uwagi i czasu tej właśnie kwestii, tworząc schemat hierarchii informacji tekstowej na wystawie. Powstające zwarte teksty, precyzyjnie i świadomie tworzone podpisy eksponatów, złożone wygodnym dla czytelnika krojem pisma o sprawdzonym i zróżnicowanym rozmiarze, pozwolą przekazać niezbędną wiedzę o niemal 4000 przedmiotów, które znajdą się na naszej wystawie.

Uporządkowanie warstwy tekstowej to także decyzje dotyczące nazw gabinetów oraz tytułu całej wystawy. Nazwaliśmy ją Rzeczy warszawskie – z całą świadomością dwuznaczności tej zbitki słów: prezentujemy bowiem warszawskie przedmioty, za którymi stoją warszawskie sprawy. Rzeczom warszawskim towarzyszyć będzie kompendium wiedzy o mieście, nazwane Danymi warszawskimi. Nad nimi pracuje odrębny zespół kuratorów.

Jarosław Trybuś

Zastępca Dyrektora ds. Merytorycznych, Muzeum Warszawy

ZAŁOŻENIA

„Aby umożliwić odbiorcy poznanie i zrozumienie Warszawy, tworzymy, w oparciu o muzealia i aktualny stan wiedzy, wystawę pokazującą procesy kształtujące miasto i jego historię”.

Takie motto przyświeca pracownikom wchodzącym w skład zespołu ds. wystawy głównej Muzeum Warszawy. Początkowo dominowało myślenie „od tematu do obiektu”, zgodnie z którym najpierw ustala się tezę, narrację, a dopiero pod nią wybiera pasujące eksponaty. Jednak w trakcie prac zespołu, wskutek żmudnego zapoznawania się z kolejnymi częściami liczącego około 300 tysięcy muzealiów zbioru, dyskusji oraz ważnych i aktualnych lektur – w szczególności „W obronie rzeczy” Bjørnara Olsena – oryginalny obiekt wysunął się na pierwszy plan.

Najważniejszym założeniem planowanej wystawy jest wyjście od muzealiów znajdujących się w posiadaniu Muzeum Warszawy. Dlatego też ważnym elementem prac nad jej kształtem jest gruntowny przegląd zbiorów muzealnych, podczas którego wybierane są przedmioty, które wejdą w skład przyszłej wystawy głównej.

Elementem budowania wystawy jest również decyzja, że nie może mieć ona jednego kuratora, a powinien odpowiadać za nią zespół. Dlatego też w skład zespołu ds. wystawy głównej wchodzą osoby o różnych specjalizacjach, które opiekują się zbiorami i mają odpowiednią wiedzę do zaproponowania rozwiązań w zakresie poszczególnych części powstającej wystawy głównej. Ostateczne decyzje podejmuje jednak zespół jako całość.

Projekt pn. „Modernizacja, konserwacja oraz digitalizacja obiektów zabytkowych siedziby głównej Muzeum Warszawy przy Rynku Starego Miasta w Warszawie”, współfinansowany ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego w ramach Programu „Konserwacja i rewitalizacja dziedzictwa kulturowego”

finansowanie